Zrównoważona działalność w branży retail – wyzwania, szanse i możliwości
Branża retail, rozumiana jako sektor handlu detalicznego, obejmującego szeroki zakres przedsiębiorstw, towarów i usług - od międzynarodowych korporacji i firm logistycznych, aż po sprzedawców detalicznych, działających w obszarze e-commerce, FMCG i spożywczej, generuje rocznie znaczne ilości odpadów – zarówno w postaci samych materiałów opakowaniowych, jak i produktów niesprzedanych lub zwróconych.
W 2021 r. w Unii Europejskiej wytworzono 84 mln ton samych odpadów opakowaniowych, z czego aż 30,4 mln ton stanowił papier i tektura, 16,1 mln ton tworzywa sztuczne a 15,6 mln ton szklane odpady opakowaniowe (dane za Packaging waste statistics - Statistics Explained ).
Ostatnie lata charakteryzują się dynamicznymi zmianami w sektorze retailu. Zmiany te napędzane są zarówno przez rozwój technologii, jak i nowe oczekiwania konsumentów oraz wymagania ze strony biznesu. Dodatkowymi czynnikami, których nie sposób pominąć i które w sposób oczywisty odgrywać będą coraz ważniejszą rolę w kształtowaniu się tej branży, są nowa legislacja oraz wynikające z niej obowiązki. Legislacja ta wspierać ma transformację gospodarki w kierunku zrównoważonego rozwoju, wymagając na uczestnikach rynku integrację zrównoważonych praktyk z działalnością biznesową.
Warto jednak zauważyć, że wdrożenie zasad ZR, np. poprzez adaptacje modelu biznesowego tak, by był zgodny z założeniami GOZ-u, to nie tylko sposób na spełnienie nowych wymagań prawnych, ale również sposób na zbudowanie odporności ekonomicznej firmy, wzmocnienie konkurencyjności na rynku, poprawę wizerunku a także zaspokojenie wspomnianych wcześniej oczekiwań ze strony konsumentów i partnerów biznesowych.
Odpowiedzialna działalność, zrównoważony rozwój czy modele zgodne z założeniami gospodarki obiegu zamkniętego to nie tylko popularne hasła – wszystkie przedsiębiorstwa, które dążą do maksymalizacji wartości dla właścicieli i inwestorów, muszą działać w sposób bardziej zrównoważony. I to właśnie zrównoważony rozwój musi stać się priorytetem z perspektywy zespołu zarządzającego firmą.
Zrównoważony rozwój w branży retail coraz istotniejszy
Zrównoważony rozwój coraz bardziej zyskuje na znaczeniu również w branży retail. Przyczyn tego zjawiska możemy upatrywać w kilku obszarach/kategoriach:
- Oczekiwania konsumentów: w Stena Recycling dostrzegamy coraz większe zapotrzebowanie na zrównoważone produkty – zgodnie z przeprowadzonym w maju 2023 roku badaniu “Circular Voice” aż czterech na pięciu Polaków przywiązuje dużą wagę do produktów wytwarzanych z materiałów pochodzących z recyklingu. Aż 84% respondentów w Polsce wskazało, że to klarowne oznakowanie produktów jest najważniejszym czynnikiem przy ocenie, czy produkt jest zrównoważony, czy nie. Oznacza to, że konsumenci oczekują wyraźnej informacji i oznaczeń produktów, które zostały wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu. Dodatkowo, to właśnie oczekiwania konsumentów wobec cyrkularnych produktów wpływają na zmiany w prawodawstwie oraz wywierają presję na przedsiębiorców.
- Zmiany prawne: jedną z kluczowych regulacji dla działalności przedsiębiorstw, jest wspierająca Strategię Zielonego Ładu Dyrektywa CSRD (ang. Corporate Sustainability Reporting Directive), czyli dyrektywa o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Europejski Zielony Ład, zakładający transformację gospodarki na zrównoważony rozwój, nierozerwalnie łączy się z gospodarką obiegu zamkniętego, w związku z czym zrównoważone praktyki i rozwiązania cyrkularne będą musiały być uwzględniane w strategiach biznesowych firm. Raport ESG pokaże też, jaka strategia ESG została obrana przez firmę, jak dalece jest ona wartościowa i spójna z celami zrównoważonego rozwoju, a nade wszystko, w jakim stopniu jest ona faktycznie przez firmę realizowana. Bedzie to wymagało od firm zaprezentowania danych potwierdzających ich działania prośrodowiskowe w obszarach takich jak gospodarka obiegu zamkniętego. Kolejnym ważnym aspektem są zmiany prawne związane z GOZ-em - już w 2015 roku powstał pierwszy unijny plan działania na temat wdrażania gospodarki w obiegu zamkniętym. Był to początek dyskursu odnośnie zmian w obszarach m.in.: ekoprojektowania, opakowań tworzyw sztucznych, czy rozszerzania odpowiedzialności producentów. Natomiast od końca 2019 roku, kiedy Komisja Europejska ogłosiła Europejski Zielony Ład, pojawiło się wiele zmian w unijnej legislacji, odnoszących się do kwestii gospodarowania odpadami czy ograniczenia emisji dwutlenku węgla.
- Oczekiwania biznesu: przedsiębiorstwa oczekują od swoich partnerów biznesowych prowadzenia działalności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju, spełniającej wysokie standardy środowiskowe i etyczne. Jest to motywowane nowymi regulacjami unijnymi, które docelowo nałożą na przedsiębiorstwa obowiązek analizowania i raportowania działań podmiotów uczestniczących w ich łańcuchu dostaw. Mowa tu o Dyrektywie CSDD (corporate sustainability due diligence), przyjętej 24 maja przez Radę Europejską, która nałoży na największe spółki odpowiedzialność za ich łańcuchy dostaw. Obserwując trend zwiększonej odpowiedzialności w łańcuchu dostaw, przedsiębiorstwa coraz silniej będą zwracać uwagę na to, czy ich dostawcy i inni partnerzy biznesowi przestrzegają norm i standardów środowiskowych oraz etycznych, wdrażają zrównoważone praktyki i raportują te procesy w sposób transparentny, a także czy aktywnie podejmują się współprac na rzecz zrównoważonych celów (np. poprzez wspólne inicjatywy).
Integracja zrównoważonych praktyk
Wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju w branży retail może obejmować wiele różnych działań - od redukcji ilości wytwarzanych odpadów, przez ograniczenie emisji CO2 i wykorzystanie surowców wtórnych, aż po optymalizację systemu gospodarowania odpadami. Dużym wyzwaniem branży jest również powszechne wykorzystanie materiałów opakowaniowych, dla którego rozwiązaniem jest przede wszystkim ograniczenie zbędnych opakowań (np. rezygnacja z dodatkowego pudełka kartonowego na pastę do zębów czy szampon), a także stosowanie bardziej przyjaznych dla środowiska alternatyw - takich, które np. zostały wytworzone z udziałem surowców wtórnych i które można poddać recyklingowi.
Ważnym narzędziem wspierającym wprowadzenie zrównoważonych praktyk w retail jest edukacja i zaangażowanie konsumentów w zrównoważony rozwój, np. poprzez kampanie informacyjne dotyczące marnowania żywności, organizowanie eventów i warsztatów czy inicjatyw promujących ekologiczne wybory konsumentów (świetnym przykładem jest nagrodzona w konkursie Stena Circular Economy Award kampania “GREEN BLACK FRIDAY - "TO CO DOBRE, NIECH SIĘ NIE KOŃCZY" - więcej o projekcie przeczytasz tutaj).
W zrównoważonym rozwoju wszystkie zasoby są wykorzystywane tak, aby uniknąć ich marnotrawstwa. Opracowując strategie, które pozwolą na efektywne wykorzystanie zasobów, warto sięgnąć po nowe technologie – od kompleksowych systemów zarządzania zasobami, które ograniczają nadprodukcję, przez systemy zarządzania energią w sklepach, aż po wykorzystanie wielorazowych opakowań transportowych. Jak widać integracja zrównoważonych praktyk do działalności biznesowej nie tylko przyczynia się do ochrony środowiska i zmniejsza marnotrawstwo zasobów, ale również do zwiększenia efektywności firmy i redukcji kosztów operacyjnych.
4 praktyczne wskazówki dla bardziej odpowiedzialnej działalności
Każde przedsiębiorstwo, bez względu na branżę, w której działa, musi się mierzyć z wyzwaniami związanymi z gospodarowaniem odpadami: od odpowiedniego rozplanowania procesów, przez zarządzanie logistyką, aż po dbałość o spełnianie wymogów prawnych i norm dotyczących ochrony środowiska. Poznaj nasze 3 wskazówki dla bardziej zrównoważonej działalności w sektorze retail i wprowadź rozwiązania, które nie tylko przyniosą korzyści środowisku i przyszłym pokoleniom, ale pozwolą na osiągnięcie bardziej wydajnego i efektywnego modelu biznesowego.
1. ZDIAGNOZUJ SYSTEM: KOMPLEKSOWY AUDYT ODPADOWY
Analizy systemów gospodarowania odpadami wskazują często na brak efektywności i niedostosowanie systemu do rzeczywistych potrzeb firmy. Błędy te generują straty nie tylko dla przedsiębiorstwa, ale również negatywnie oddziałują na środowisko.
Dlaczego warto przeprowadzić audyt?
- Audyt pozwoli na zdiagnozowanie oraz zrozumienie aktualnej sytuacji i identyfikację obszarów do poprawy.
- Wiedza uzyskana z audytu umożliwia określenie możliwości: redukcji ilości wytwarzanych odpadów, poprawy w zakresie sortowania oraz recyklingu, potencjalnego generowania dodatkowych oszczędności i zaawansowanego gromadzenia danych związanych z odpadami.
- Pozwala na dobór skutecznych strategii zarządzania odpadami, które są zgodne zarówno z celami zrównoważonego rozwoju, jak i biznesowymi: odpowiedniej wydajności operacyjnej czy większej konkurencyjności cenowej.
2. TRZYMAJ RĘKĘ NA PULSIE: MONITORING, ANALIZA I ADAPTACJA
Stałe monitorowanie i analiza danych dotyczących generowanych odpadów oraz wszelkich działań związanych z ich zarządzaniem, pozwalają na bieżąco oceniać skuteczność wprowadzonych strategii. Nowe technologie i narzędzia analityczne umożliwiają śledzenie kluczowych wskaźników, takich jak ilość czy rodzaj odpadów, koszty zarządzania odpadami czy osiągany poziom recyklingu.
Jakie korzyści przynosi śledzenie danych?
Regularny monitoring i analiza danych umożliwiają identyfikację obszarów wymagających poprawy, a także dostosowywanie strategii w celu osiągnięcia lepszych wyników, zgodnych z założonymi celami biznesowymi oraz środowiskowymi. Optymalizacja procesów na podstawie konkretnych danych czy zaobserwowanych trendów może prowadzić do poprawy efektywności operacyjnej, wymiernych korzyści środowiskowych i ekonomicznych.
3. ZADBAJ O WYDAJNE & SKUTECZNE METODY SORTOWANIA I MAGAZYNOWANIA ODPADÓW
Efektywny system gospodarowania odpadami odgrywa kluczową rolę w realizacji celów środowiskowych oraz w optymalizacji zarządzania zasobami przedsiębiorstwa. Podstawą takiego systemu jest poprawne sortowanie i magazynowanie odpadów.
Jak poprawić ten obszar?
- Zadbaj o wiedzę i świadomość pracowników, na przykład przeprowadzając szkolenia w zakresie właściwego gospodarowania odpadami, informując ich o korzyściach płynących z poprawnego sortowania, pokazując, dlaczego jest to tak ważne z perspektywy środowiska, przedsiębiorstwa oraz samego pracownika.
- Wprowadź odpowiednie oznakowanie pojemników - czytelne i intuicyjne. To nie tylko ułatwienie dla pracowników wyrzucających odpady, to również gwarancja spełnienia wymogów prawnych.
- Dopasuj umiejscowienie pojemników do potrzeb zakładu - zapoznaj się z praktykami panującymi np. na terenie magazynu i zadbaj o to, żeby pojemniki czy kontenery zbiorcze były wygodnie rozłożone - np. w pobliżu miejsca przeładunku postaw kontener na odpad folii LDPE, który powstaje w trakcie rozpakowania ładunków.
- Wyznacz osobę odpowiedzialną za odpady lub powierz to zadanie pracownikowi lub zespołowi pracowników np. z firmy odpowiadającej za odbiór i zagospodarowanie odpadów.
4. WDRAŻAJ PROJEKTY ZAMYKAJĄCE OBIEG
Gospodarka o obiegu zamkniętym to kluczowa metoda ograniczenia negatywnego oddziaływania wszystkich procesów biznesowych na środowisko naturalne. Celem gospodarki cyrkularnej jest ograniczenie powstawania odpadów, przedłużenie cyklu życia produktów, zawracanie materiałów do obiegu czy racjonalne wykorzystanie zasobów. Jednak jak pokazują badania przeprowadzane na temat podejścia przedsiębiorstw do wdrażania rozwiązań gospodarki cyrkularnej, ze względu na brak świadomości i zrozumienia koncepcji GOZ, polskie firmy nie wykorzystują szansy na podniesienie wskaźnika cyrkularności.
Jakie korzyści przynosi wdrożenie GOZ-owych rozwiązań?
Przede wszystkim na wprowadzenie cyrkularnych rozwiązań w przedsiębiorstwie należy patrzeć z perspektywy możliwości i szansy na ulepszenie obecnych, linearnych procesów biznesów oraz wdrożenie zupełnie nowych modeli, spełniających założenia GOZ. Wprowadzanie rozwiązań gospodarki obiegu zamkniętego stanowi o konkurencyjności przedsiębiorstwa i daje możliwość pokazania, że firma działa innowacyjnie oraz zgodnie ze zmieniającymi się przepisami. Jest to także korzyść dla przedsiębiorstwa pod względem oszczędności zasobów, a także zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów, ponieważ głównym założeniem gospodarki cyrkularnej jest właśnie dbanie o to, aby surowce pozostały jak najdłużej w zamkniętej pętli, a działania z tym związane zostały jak najbardziej zoptymalizowane.
Jak wdrożyć projekt zamykający obieg?
Przejście na gospodarkę cyrkularną wymaga zaangażowania i współpracy pomiędzy uczestnikami rynku, bo to właśnie partnerstwa pozwalają na najefektywniejsze zawracanie zasobów do obiegu. Jednym z przykładów partnerskiego zamykania obiegu jest proponowana przez nas usługa “Re:work your LDPE”.
Folia LDPE (Low-Density Polyethylene) odgrywa kluczową rolę w branży retail. Jednakże, często kończy cykl życia jako odpad, generując istotne wyzwania dla środowiska i firm. W odpowiedzi na to wprowadziliśmy rozwiązanie o nazwie "Re:work your LDPE". W ramach usługi Stena Recycling zapewnia kompleksową obsługę frakcji LDPE. Odbiór i transport materiału, produkcję wysokiej jakości regranulatu, a następnie przekazanie go producentowi worków. Cyrkularne worki, wyprodukowane w 100% z regranulatu, dostarczamy do Państwa firmy. Są one pełnowartościowym produktem, dlatego warto wykorzystać je do zapakowania odpadów foliowych. W taki sposób zostaną one ponownie przetworzone w regranulat!
JEDEN PARTNER DLA WSZYSTKICH POTRZEB
Jako lider w dziedzinie zarządzania odpadami przedsiębiorstw, oferujemy kompleksowe rozwiązania dostosowane do specyficznych potrzeb i wzywań branży retail. Współpraca ze Stena Recycling to pewność, że Twoja firma będzie działać w sposób bardziej zrównoważony, a odpady są zarządzane w sposób skuteczny i przynoszący korzyści. Gwarantujemy efektywny system zarządzania odpadami - zaprojektowany tak, aby zamykać obieg jak największej liczby frakcji, optymalizować odbiór odpadów, podnieść wskaźnik recyklingu, redukować emisję i osiągać celów zrównoważonego rozwoju. Dedykowany doradca klienta będzie odpowiedzialny za wszystkie sprawy operacyjne, biznesowe związane z Państwa odpadami. Zakres usługi dobierany jest indywidualnie.
Sprawdź możliwości i zyskaj jednego partnera dla wszystkich oczekiwań w zakresie gospodarowania odpadami: zrównoważone rozwiązania dla branży retail.
Newsletter Stena
Dzięki newsletterowi Stena Recycling będziesz zawsze na bieżąco w tematach związanych z gospodarowaniem odpadami i prawem dotyczącym regulacji środowiskowych.
